Para as teses lidas neste curso 2024/2025
A Universidade de Vigo ten aberto ata o vindeiro 12 de setembro o prazo para concorrer á nova edición dos Premios Extraordinarios de Doutoramento. Esta distinción recoñece o alto nivel de calidade das teses de doutoramento defendidas ao longo do curso 2024/2025 e poden presentarse todos os investigadores e investigadoras que defendesen as súas teses entre o 1 de setembro de 2024 e o 31 de xullo de 2025 e que acadasen a mención cum laude.
A convocatoria organízase arredor dos ámbitos de Ciencias; Arte e Humanidades; Enxeñaría e Arquitectura; e Xurídico-Social coa subdivisión destes eidos segundo os campos de avaliación definidos pola CNEAI (Comisión Nacional Evaluadora de la Actividad Investigadora). Así, poderase outorgar inicialmente un premio por cada dez teses ou fracción en cada campo CNEAI no que se teñan lido, polo menos, tres teses no curso 2024-25. Se algún campo CNEAI tivera menos de tres teses neste período, a Escola Internacional de Doutoramento da UVigo o agrupará con outro/s segundo a súa afinidade. Estes campos CNEAI son, no eido das Ciencias: Matemáticas e Física; Química; Bioloxía Celular e Molecular; Ciencias Biomédicas e Ciencias da Natureza. No eido da enxeñaría establécense tres: Tecnoloxías Mecánicas e da Produción; Enxeñarías da Comunicación, Computación e Electrónica e Arquitectura, Enxeñaría Civil, Construción e Urbanismo. Xa no eido Xurídico-Social establécense outros catro campos: Ciencias Sociais, Políticas e do Comportamento; Ciencias da Educación; Ciencias Económicas e Empresariais e Dereito e Xurisprudencia. Finalmente, o eido da Arte e as Humanidades comprende outros dous: Historia, Xeografía e Artes e Filosofía, Filoloxía e Lingüística.
Xa se tiñan defendido na Universidade de Vigo diferentes teses de doutoramento sobre Lingua de Signos Española, LSE, pero ata agora nunca se lera ningunha nesta lingua. Fíxoo María Luz Esteban Saiz, sociolingüista xorda con máis de 30 anos de traxectoria profesional e, desde agora, autora da primeira tese de doutoramento defendida na UVigo en lingua de signos, unha investigación de grande alcance social na que se sitúa e pon de relevo a política lingüística da lingua de signos española desde 1980 ata a actualidade.
A tese, dirixida pola catedrática Mª del Carmen Cabeza Pereiro, defendeuse na Facultade de Filoloxía e Tradución o pasado 11 de xullo nun acto, “tremendamente emotivo”, no que a lingua signada foi a gran protagonista e no que a autora, directora desde 2011 do Centro de Normalización Lingüística de la Lengua de Signos Española, CNLSE, estivo arroupada por numerosos compañeiros e compañeiras, así como docentes que non quixeron perderse unha data tan especial, tendo en conta que en España o número de persoas xordas que teñen un doutoramento non chega a unha ducia. “Agardo que este acto axude a que máis persoas xordas se animen a doutorarse no campo da lingua de signos e os estudos xordos”, subliñou a autora, ao que Cabeza engadiu que esta tese é tamén a primeira que se defende en Galica "por unha persoa xorda que defende en lingua de signos".
A Xunta acaba de abrir o prazo para optar ás axudas para a contratación de 15 estudantes de doutoramento industrial en empresas e centros tecnolóxicos. Os detalles da nova convocatoria foron presentados este venres no edificio Redeiras por María José Mariño Fontenla, directora da Área de Talento e Transferencia da Gain e poden consultarse no Diario Oficial de Galicia.
Esta é a quinta edición do programa Doutoramentos Industriais, dotado con máis de 2,6M€ para apoiar a contratación de 15 investigadores das tres universidades galegas en empresas e centros tecnolóxicos nos que desenvolverán a súa tese doutoral. Este ano, como novidade, o orzamento increméntase case en 1M€ e a duración das axudas pasa de tres a catro anos, co obxectivo de reforzar a competitividade e o atractivo desta liña de apoio para a formación de persoal.
Os doutoramentos industriais naceron como unha ponte entre o coñecemento da academia e a experiencia do tecido empresarial, un programa que serve para unir estas dúas visións na formación dos futuros profesionais. Coa implicación das universidades e as empresas, ducias de novos investigadores contan xa con esta mención industrial nas súas teses, dez deles no caso da Universidade de Vigo. A estes hai que sumar outros 15 que están actualmente a realizar as súas teses baixo o paraugas da convocatoria pública de axudas impulsada pola Xunta de Galicia a través de GAIN. Dende a posta en marcha desta liña de apoio, a UVigo acadou catro axudas na primeira edición en 2021, unha en 2022, cinco en 2023 e outras cinco en 2024.
A filosofía desta iniciativa é promover a realización de proxectos de investigación industrial ou de desenvolvemento experimental nos que se enmarque unha tese, en empresas, administracións ou entidades privadas sen ánimo de lucro. O obxectivo final é formar investigadores e investigadoras de alto nivel que poidan contribuír á innovación e ao desenvolvemento tanto da empresas como da academia.
O Campus Auga abre unha nova liña de axudas propias. Trátase de axudas de mobilidade para o persoal investigador asociado a este proxecto de especialización do campus de Ourense. O obxectivo desta iniciativa é contribuír ao intercambio de coñecemento e á mellora e internacionalización da actividade investigadora deste colectivo relacionada coas liñas estratéxicas do Campus Auga, que son alimentación funcional, agricultura e medio ambiente e xestión da auga termal.
A mobilidade de persoal investigador do Campus Auga é unha acción que se desenvolve no marco do financiamento do convenio de colaboración asinado entre a Consellería de Educación, Ciencia, Universidades e Formación Profesional e a Universidade de Vigo para o desenvolvemento de accións estratéxicas no Campus Auga de Ourense (2024-2027). A iniciativa lanzada agora ten como obxecto financiar parcialmente as estadías en centros de investigación do persoal investigador que cumpra os requisitos requiridos. O importe de cada axuda concedida será de ata un máximo de 3000 euros, segundo o destino elixido.
Estes programas exprés combinan unha fase presencial no estranxeiro cunha parte virtual colaborativa
A Universidade de Vigo está a desenvolver o seu primeiro Erasmus BIP, Blended Intensive Programme, unha iniciativa de mobilidade de curta duración que combina de xeito innovador unha fase presencial no estranxeiro cunha parte virtual de aprendizaxe colaborativa en liña. A primeira destas iniciativas liderada pola universidade olívica é Multilingualism: An integrative approach, programa coordinado por Dolores González, directora do Departamento de Filoloxía Inglesa, Francesa e Alemá.
Como explica a docente, estas mobilidades “teñen unha duración total de entre 5 e 30 días e inclúen métodos como a aprendizaxe por retos ou baseados en problemas, nos que equipos transnacionais traballan xuntos para abordar retos, neste caso vencellados ao multilingüismo”. Para garantir valor engadido, salienta, “deben involucrar polo menos tres institucións de educación superior de diferentes países do programa Erasmus+, contar cun mínimo de 10 e un máximo de 20 participantes e ofrecer recoñecemento académico mediante ECTS”. As universidades parceiras da UVigo neste caso son a Universidade de Leiden (Países Baixos) e a Universidade de Minho (Portugal). Este formato púxose en marcha co novo ciclo do programa Erasmus+ 2021-2027 e, aínda que a institución viguesa xa participou como socia en BIPs en anos anteriores, esta é a primeira destas mobilidades concedidas como entidade coordinadora, neste caso para afondar no coñecemento do bilingüismo e do multilingüismo desde unha perspectiva integradora, combinando a análise lingüística, cognitiva e social destes fenómenos.
Aborda un dos retos centrais nas comunicacións sen fíos, a mitigación das interferencias
O investigador Jordi Borràs Pino acaba de ser recoñecido co Premio atlanTTic á mellor tese de doutamento no ámbito das tecnoloxías de telecomunicación, un galardón convocado polo Centro de Investigación en Tecnoloxías de Telecomunicación da Universidade de Vigo, atlanTTic, en colaboración coa sección española do IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers). Este galardón, que acada a súa segunda edición, recoñece o traballo de investigación máis destacado neste ámbito realizado en universidades españolas durante o ano 2023. A tese de Borrás, realizada na Universitat Politècnica de Catalunya, aborda un dos retos centrais nas comunicacións sen fíos, a mitigación das interferencias sen coñecemento previo da rede nin coordinación entre transmisores e receptores.
O acto de entrega do galardón celebrouse este luns na sala Manolo Ramos do edificio Ernestina Otero e contou coa participación do reitor da UVigo, Manuel Reigosa; a vicerreitora de Investigación, Transferencia e Innovación, Belén Rubio; o director de atlanTTic, Martín Llamas, e o subdirector do centro, Luis M. Álvarez Sabucedo. Todos os presentes sumáronse aos parabéns ao gañador, polo mérito e calidade científica do seu traballo, recoñecendo que o esforzo en etapas iniciais da carreira investigadora é esencial para construír futuro.
O reitor, destacou que a consolidación deste premio “é unha mostra do compromiso do centro atlanTTic e da UVigo coa investigación de excelencia e co apoio ao talento novo, e permítenos visibilizar o traballo que se fai desde universidades e centros punteiros en toda España”. Belén Rubio tamén quixo resaltar que “este galardón é un grande exemplo do tipo de accións que queremos apoiar desde a Universidade de Vigo: iniciativas que fomenten a excelencia, a transferencia e o avance do coñecemento, especialmente en ámbitos tan importantes para o progreso da sociedade como son as telecomunicacións”.
Pola súa banda, Martín Llamas, agradeceu a todas as persoas que fan posible que este premio siga medrando, e resaltou que “desde atlanTTic apostamos por recoñecer aquelas achegas que marcan a diferenza no ámbito das telecomunicacións. Este recoñecemento non só celebra a calidade dunha tese senón que tamén contribúe a conectar xeracións de investigadores e a proxectar talento ao mundo. É unha honra poder contar co apoio do IEEE e da Universidade de Vigo nesta iniciativa”.
O seu obxectivo é abrir oportunidades laborais ao talento universitario
O investigador Jordi Borràs Pino acaba de ser recoñecido co Premio atlanTTic á mellor tese de doutamento no ámbito das tecnoloxías de telecomunicación, un galardón convocado polo Centro de Investigación en Tecnoloxías de Telecomunicación da Universidade de Vigo, atlanTTic, en colaboración coa sección española do IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers). Este galardón, que acada a súa segunda edición, recoñece o traballo de investigación máis destacado neste ámbito realizado en universidades españolas durante o ano 2023. A tese de Borrás, realizada na Universitat Politècnica de Catalunya, aborda un dos retos centrais nas comunicacións sen fíos, a mitigación das interferencias sen coñecemento previo da rede nin coordinación entre transmisores e receptores.
O acto de entrega do galardón celebrouse este luns na sala Manolo Ramos do edificio Ernestina Otero e contou coa participación do reitor da UVigo, Manuel Reigosa; a vicerreitora de Investigación, Transferencia e Innovación, Belén Rubio; o director de atlanTTic, Martín Llamas, e o subdirector do centro, Luis M. Álvarez Sabucedo. Todos os presentes sumáronse aos parabéns ao gañador, polo mérito e calidade científica do seu traballo, recoñecendo que o esforzo en etapas iniciais da carreira investigadora é esencial para construír futuro.
O reitor, destacou que a consolidación deste premio “é unha mostra do compromiso do centro atlanTTic e da UVigo coa investigación de excelencia e co apoio ao talento novo, e permítenos visibilizar o traballo que se fai desde universidades e centros punteiros en toda España”. Belén Rubio tamén quixo resaltar que “este galardón é un grande exemplo do tipo de accións que queremos apoiar desde a Universidade de Vigo: iniciativas que fomenten a excelencia, a transferencia e o avance do coñecemento, especialmente en ámbitos tan importantes para o progreso da sociedade como son as telecomunicacións”.
Pola súa banda, Martín Llamas, agradeceu a todas as persoas que fan posible que este premio siga medrando, e resaltou que “desde atlanTTic apostamos por recoñecer aquelas achegas que marcan a diferenza no ámbito das telecomunicacións. Este recoñecemento non só celebra a calidade dunha tese senón que tamén contribúe a conectar xeracións de investigadores e a proxectar talento ao mundo. É unha honra poder contar co apoio do IEEE e da Universidade de Vigo nesta iniciativa”.
“Os logros acadados son debidos ao apoio e colaboración de moitas persoas"
O catedrático de Tecnoloxía Electrónica da Universidade de Vigo Jesús Doval incorporarase mañá xoves á Real Academia Galega de Ciencias como académico numerario da sección de Ciencias Técnicas, un recoñecemento a un inxente labor investigador dirixido a resolver problemas vencellados á electrónica industrial e ás tecnoloxías de enerxía eléctrica.
“Este recoñecemento á miña actividade profesional é para min unha honra. Os logros acadados que fixeron que fora elixido para formar parte de esta institución son debidos, de un xeito ou outro, ao apoio e colaboración de moitas persoas que xogaron un papel fundamental na miña evolución como persoa e na miña traxectoria profesional”, explica o docente da Escola de Enxeñería Industrial e investigador do Centro de Investigación en Tecnoloxías, Enerxía e Procesos Industriais, Cintecx, onde dirixe o grupo APET, Tecnoloxía Electrónica de Potencia Aplicada, centrado en resolver problemas sociais relevantes vencellados á electrónica industrial e ás tecnoloxías de enerxía eléctrica, aplicando os seus resultados á mellora de sectores como o transporte ou a enerxía.
“Falo da familia, compañeiros do grupo de investigación, estudantes de doutoramento, compañeiros da UVigo e de outras entidades coas que colaboro, profesores, estudantes titorizados, persoal de apoio nas actividades desenvoltas”, engade Doval, ao tempo que salienta que como académico da RAGC, colaborará en todas as actividades que se organicen “orientadas á promoción da ciencia e a tecnoloxía que poidan contribuír ao desenvolvemento social e económico de Galicia”.